चपरतल्लाको एकता : सडक सफाइमा जुटे महिला-पुरुष, पर्यटन प्रवर्द्धनमा नयाँ सन्देश


हेमा भट्ट / कञ्चनपुर – समाज परिवर्तनका लागि सधैँ ठूलो बजेट, सरकारी योजना र बाह्य सहयोगकै प्रतीक्षा गर्नुपर्छ भन्ने छैन। सामूहिक इच्छाशक्ति, आपसी एकता र आफ्नो ठाउँप्रतिको जिम्मेवारीबोध भए समुदाय आफैँले पनि सकारात्मक परिवर्तनको सुरुवात गर्न सक्छ भन्ने उदाहरण कृष्णपुर नगरपालिका-९ राजघाटको चपरतल्लाका स्थानीयले प्रस्तुत गरेका छन्। गाउँको सडक, वातावरण र सार्वजनिक क्षेत्रलाई सफा तथा व्यवस्थित बनाउने उद्देश्यले चपरतल्लाका महिला तथा पुरुषहरू सामूहिक रूपमा सडक सरसफाइ अभियानमा जुटेका छन्। स्थानीयको सक्रिय सहभागितामा पाङ्ग्रे चोकदेखि मोहनापुलसम्म सडक किनारमा उम्रिएका झाडी तथा अनावश्यक वनस्पति हटाउँदै सरसफाइ गरिएको हो। आफ्नो गाउँको बाटो आफैँ सफा राख्ने, यात्रु तथा स्थानीयलाई सहज आवागमनको वातावरण बनाउने र सार्वजनिक सडकप्रति समुदायको अपनत्व बढाउने उद्देश्यले सञ्चालन गरिएको अभियानले गाउँमा सकारात्मक सन्देश प्रवाह गरेको छ।

महिला र पुरुष दुवैको सहभागितामा गरिएको यस श्रमदानले सामाजिक एकता, सहकार्य र सामुदायिक जिम्मेवारीको सुन्दर उदाहरण प्रस्तुत गरेको छ। कञ्चनपुरको कृष्णपुर नगरपालिका-९ स्थित चपरतल्ला केवल एउटा ग्रामीण बस्ती मात्र होइन, कृषि, बजार, प्राकृतिक सम्पदा र पर्यटन सम्भावनासँग जोडिएको महत्वपूर्ण क्षेत्र पनि हो। चपरतल्ला, घोडाघाट, राजघाट, पिपरिया, बिचवा, कलुवापुर हुँदै गुलरिया बजारसम्म जोडिने कृषि सडकले यस क्षेत्रका विभिन्न बस्तीलाई आपसमा जोड्नुका साथै किसान, स्थानीय बासिन्दा र सर्वसाधारणको दैनिक आवागमनमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्दै आएको छ। त्यस्तै, वडा नम्बर ९ को राजघाट, घोडाघाट र चपरतल्ला हुँदै मोहनापुलबाट सहिद गेट तथा चटकपुर जोडिने सडकले स्थानीयलाई धनगढी बजार र आसपासका क्षेत्रसँग जोड्ने महत्वपूर्ण सम्पर्क मार्गको काम गरिरहेको छ। यी सडकको महत्व केवल आवागमनमा मात्र सीमित छैन।

कृषि उत्पादन बजारसम्म पुर्‍याउन, स्थानीय व्यापार व्यवसायलाई सहज बनाउन, विद्यार्थी तथा सर्वसाधारणको दैनिक यात्रा सरल बनाउन र ग्रामीण बस्तीलाई सहरी क्षेत्रसँग जोड्न पनि सडकको महत्वपूर्ण भूमिका रहन्छ। त्यसैले सडकको नियमित सरसफाइ, झाडी नियन्त्रण, आवश्यक मर्मतसम्भार र संरक्षणमा स्थानीय समुदायसँगै सम्बन्धित निकायको ध्यान जान आवश्यक छ। करिब ७० घरधुरी रहेको चपरतल्ला ठूलो गाउँका रूपमा परिचित छ। गाउँका बासिन्दा सामाजिक गतिविधि, सामूहिक श्रमदान र सार्वजनिक हितका काममा सक्रिय रहँदै आएका छन्। नजिकै बजारको पहुँच हुनु, धनगढीसँगको आवागमन सहज हुनु र आसपासमा प्राकृतिक तथा पर्यटकीय सम्भावना रहनुले चपरतल्लालाई थप महत्वपूर्ण बनाएको छ। गाउँको विकासका लागि स्थानीयको सहभागिता, युवाको सक्रियता र सामुदायिक सहकार्यलाई निरन्तरता दिन सके यस क्षेत्रको सामाजिक तथा आर्थिक गतिविधिमा थप सकारात्मक परिवर्तन ल्याउन सकिने देखिन्छ। यस क्षेत्रको अर्को महत्वपूर्ण आकर्षण राजघाट वनदेवी सामुदायिक वन उपभोक्ता समूहभित्र रहेको टुप्पा ताल हो।

प्राकृतिक हरियाली, वनजंगल र शान्त वातावरणले भरिएको टुप्पा ताल पछिल्लो समय प्रकृतिप्रेमी, घुमन्ते तथा साइकल यात्रीहरूको आकर्षण बन्दै गएको छ। ताल र आसपासको प्राकृतिक सौन्दर्य अवलोकन गर्न टाढाटाढाबाट साइकलमा समेत मानिसहरू आउने क्रम बढिरहेको स्थानीयको अनुभव छ। यसले राजघाट क्षेत्रमा आन्तरिक पर्यटनको सम्भावना विस्तार हुँदै गएको संकेत गर्दछ। मोहनानदी, नदीपारिको फाप्ला राष्ट्रिय क्रिकेट मैदान, राजघाट वनदेवी सामुदायिक वन, टुप्पा ताल तथा चपरतल्ला-घोडाघाटको ग्रामीण परिवेशलाई एकसाथ जोडेर पर्यटन प्रवर्द्धन गर्न सकिने सम्भावना छ। फाप्ला राष्ट्रिय क्रिकेट मैदानको विकाससँगै यस आसपासको क्षेत्रले खेलकुद तथा पर्यटन गतिविधिबाट समेत पहिचान स्थापित गर्ने अवसर पाउन सक्छ। क्रिकेट मैदानमा हुने गतिविधि, टुप्पा तालको प्राकृतिक आकर्षण र वन क्षेत्रको शान्त वातावरणलाई जोडेर पर्यटकमैत्री मार्ग विकास गर्न सके स्थानीय बस्तीले पनि त्यसको लाभ लिन सक्नेछन्। विशेषगरी साइकल पर्यटनका लागि यस क्षेत्रलाई व्यवस्थित गन्तव्यका रूपमा विकास गर्न सकिने आधार देखिन्छ।

सडक सरसफाइ, पर्यटकीय स्थलसम्म पुग्ने मार्गको व्यवस्थापन, आवश्यक संकेत बोर्ड, फोहोर व्यवस्थापन, विश्रामस्थल र प्राकृतिक सम्पदाको संरक्षणमा ध्यान दिन सके टाढाबाट आउने पर्यटकलाई सहज बनाउन सकिन्छ। यसले स्थानीय उत्पादन, कृषि उपज, साना व्यवसाय तथा रोजगारीका अवसर विस्तार गर्नसमेत सहयोग पुर्‍याउन सक्छ। तर पर्यटन विकाससँगै वन, ताल र नदी क्षेत्रको प्राकृतिक अवस्था जोगाउनु पनि उत्तिकै आवश्यक छ। चपरतल्लाका स्थानीयले सुरु गरेको सडक सरसफाइ अभियानलाई यसै व्यापक सम्भावनासँग जोडेर हेर्न सकिन्छ। सफा सडकले गाउँको सौन्दर्य बढाउने मात्र होइन, बाहिरबाट आउने पाहुना, पर्यटक तथा साइकल यात्रीलाई राम्रो सन्देश दिन्छ। आफ्नो गाउँको बाटो आफैँ सफा राख्ने संस्कार विकास हुनु भनेको सार्वजनिक सम्पत्तिको संरक्षणप्रति नागरिक सचेतना बढ्नु पनि हो। स्थानीय तह, वडा कार्यालय, सामुदायिक वन उपभोक्ता समूह, युवा क्लब, सामाजिक संघसंस्था तथा स्थानीय बासिन्दाबीच सहकार्य हुन सके चपरतल्ला-घोडाघाट-राजघाट क्षेत्रलाई स्वच्छ, व्यवस्थित र पर्यटनमैत्री क्षेत्रका रूपमा अगाडि बढाउन सकिन्छ।

कृषि सडकको स्तरोन्नति, नियमित सरसफाइ, सडक किनारको व्यवस्थापन, टुप्पा तालको संरक्षण र मोहनानदी आसपासको प्राकृतिक वातावरण जोगाउने कार्यलाई प्राथमिकतामा राख्न आवश्यक देखिन्छ। विकास भनेको सडक र भौतिक संरचना निर्माण मात्र होइन, बनेका संरचनाको संरक्षण, सार्वजनिक क्षेत्रको सरसफाइ र समुदायमा जिम्मेवारीको भावना विकास गर्नु पनि हो। चपरतल्लाका करिब ७० घरधुरीको गाउँबाट देखिएको यो सामूहिक सक्रियताले स्थानीय स्तरबाटै विकास र परिवर्तनको बाटो खोल्न सकिने सन्देश दिएको छ। आफ्नो गाउँ, सडक र वातावरण सफा राख्न श्रमदानमा जुट्नुभएका चपरतल्लाका सम्पूर्ण महिला तथा पुरुषहरू धन्यवाद र सम्मानका पात्र हुनुहुन्छ। यस्तो अभियान कुनै एक दिनको कार्यक्रम मात्र नभई नियमित सामाजिक संस्कारका रूपमा विकास हुन सके गाउँको सुन्दरता, वातावरणीय संरक्षण र पर्यटन प्रवर्द्धनमा दीर्घकालीन योगदान पुग्नेछ। चपरतल्लाको यो प्रयासले एउटा महत्वपूर्ण सन्देश दिएको छ- गाउँको विकासका लागि अरूको मुख ताकेर मात्र हुँदैन, परिवर्तनको सुरुवात आफ्नै हातबाट गर्नुपर्छ। सडक सफा राख्ने सामूहिक इच्छाशक्तिले भोलि यही क्षेत्रलाई कृषि, प्राकृतिक सौन्दर्य र पर्यटनको आकर्षक पहिचान दिलाउन सक्छ।


Loading Viewer...

ताजा समाचार

spot_img